In België zijn de federale overheid, de Gemeenschappen, de Gewesten en zelfs de gemeentelijke overheden op verschillende manieren verantwoordelijk voor brandpreventie en -bescherming.
Vergeet ook niet de Europese verordeningen en richtlijnen die een directe invloed kunnen hebben op de nationale regelgeving.
De belangrijkste pijlers van de Belgische brandveiligheidsregelgeving:
- Gebouwen op basis van hun hoogte en bouwjaar.
- Functies en bestemmingen van gebouwen.
- Ruimtelijke ordening en milieu.
- Organisatie en taken van de hulpdiensten (brandweer).
- Rampen- en noodplannen.
Naast de federale regelgeving zijn de Gemeenschappen en Gewesten verantwoordelijk voor de dienstverlening aan personen. Afhankelijk van het geval kunnen verschillende wetgevingen van toepassing zijn. Het is dus belangrijk om altijd rekening te houden met alle regelgevende aspecten die verband houden met een gebouw en het gebruik ervan.
Reglementering “Gebouwen” voor brandpreventie of -bescherming:
Opgesteld door de Federale Overheidsdienst Binnenlandse Zaken.
Houdt rekening met de hoogte en de datum van de bouwvergunning.
- Koninklijk besluit van 7 juli 1994 tot vaststelling van de basisnormen inzake brand- en explosiepreventie waaraan gebouwen moeten voldoen - en bijgewerkt in 1997, 2009, 2012, 2016 en 2022
Reglementering “Arbeidsplaatsen” voor brandpreventie of -bescherming:
Opgesteld door de Federale Overheidsdienst Werk, Werkgelegenheid en Sociaal Overleg.
Voorziet in een analyse van de brandrisico's en definieert de organisatie van brandpreventie in bedrijven.
Stelt de minimumeisen vast voor gebouwen op het gebied van brandveiligheid.
- Codex over het welzijn op het werk (Boek III, Titel 3)
- Algemeen reglement voor de arbeidsbescherming, Artikel 52 - Voorzorgen tegen brandgevaar, ontploffingen en de toevallige ontsnapping van schadelijke of ontvlambare gassen
Gebouwen die toegankelijk zijn voor het publiek, voor cultureel gebruik of voor dienstverlening aan personen
Vallen onder de bevoegdheid van de gemeenschaps- en/of gewestelijke autoriteiten.
Algemene doelstellingen van de Belgische brandpreventievoorschriften:
Het vaststellen van minimumvoorwaarden voor het ontwerp, de bouw en het gebruik van gebouwen om:
- het ontstaan, de ontwikkeling en de verspreiding van brand te voorkomen;
- de veiligheid van personen te waarborgen;
- de interventie van de brandweer te vergemakkelijken.
Verkrijgen van bouwvergunningen:
De regionale overheden zijn verantwoordelijk voor de regelgeving inzake stedenbouw en bouwvergunningen. Elk Gewest heeft zijn eigen stedenbouwkundige wetboek. De lokale overheden beheren de bouwvergunningen.
Vereisten voor bouwmaterialen, bouwelementen en gebouwonderdelen:
Het brandgedrag van een bouwelement wordt bepaald op basis van de brandwerendheid van de elementen en de reactie bij brand van de materialen waaruit het bestaat.
- De reactie bij brand van een materiaal kenmerkt onder andere het vermogen om te branden en het vermogen om vlam te vatten. Zeven criteria bepalen de Europese classificatie (Euroklassen) voor bouwmaterialen.
- De brandwerendheid is de tijd gedurende welke de bouwelementen hun functie kunnen vervullen. Er worden drie criteria (Eurocodes) gebruikt om deze te bepalen: de dragende functie of de mechanische weerstand (R), de vlamdichtheid (E) en de thermische isolatie (I).
- Overeenkomstig de Europese regelgeving is een prestatieverklaring vereist voor bouwelementen en gebouwonderdelen.
